27 stycznia Komisja Europejska złożyła oficjalny wniosek o konsultacje z Chinami w sprawie bezprawnej presji gospodarczej na Litwę i Unię Europejską (UE) i tym samym wszczęła postępowanie w Światowej Organizacji Handlu (WTO). We wniosku UE o konsultacje podkreślono, że stosowane przez Chiny ograniczenia naruszają normy prawne WTO, regulujące handel towarami i usługami.

„Z zadowoleniem przyjmujemy decyzję Komisji Europejskiej o zainicjowaniu w imieniu UE konsultacji z Chinami. Krok ten jest jasnym przesłaniem dla Chin, że UE nie będzie tolerować politycznie motywowanych działań przymusu gospodarczego” – powiedział minister spraw zagranicznych Gabrielius Landsbergis.

Minister także podkreślił, że Litwa dąży do deeskalacji sytuacji z Chinami oraz normalizacji stosunków, jednak zebrane dzięki staraniom Ministerstwa Spraw Zagranicznych mocne dowody dot. systematycznych naruszeń zasad handlu międzynarodowego zmuszają do podjęcia wszelkich możliwych działań w celu ochrony uzasadnionych interesów nie tylko litewskich firm i inwestorów, ale także całego biznesu UE.

Litwa ma nadzieję, że Chiny zgodzą się uczestniczyć w konsultacjach z UE i odniosą one sukces nie tylko w rozwiązywaniu już istniejących zakłóceń w handlu, ale także w zapewnieniu długoterminowych zrównoważonych rozwiązań.

G. Landsbergis zaznaczył, że zainicjowanie sporu WTO przeciwko Chinom świadczy o solidarności i jedności UE. „Niezależnie od tego, czy nielegalna presja gospodarcza będzie skierowana przeciwko oddzielnemu państwu członkowskiemu UE, czy przeciwko całej UE – Unia Europejska będzie reagować i aktywnie bronić naruszonych praw w najszerszym możliwym zakresie zgodnie z prawem międzynarodowym” – powiedział minister i dodał, że prócz zainicjowania konsultacji z Chinami w formacie WTO niezbędne są dalsze prace nad opracowaniem instrumentu UE do zwalczania działań nielegalnej przemocy.

Wniosek o konsultacje jest pierwszym etapem w obowiązkowym procesie postępowania sądowego WTO, który ma na celu znalezienie rozwiązania zaistniałej sytuacji i w taki sposób uniknięcie dalszego postępowania. Jeśli w ciągu 60 dni od złożenia wniosku o konsultacje nie zostanie osiągnięte rozwiązanie akceptowalne przez obie strony, UE zwróci się do WTO o powołanie organu arbitrażowego i w taki sposób wszcznie postępowanie sądowe.