13 stycznia podczas nieformalnego spotkania ministrów spraw zagranicznych Unii Europejskiej (UE) (Gymnich) w Breście we Francji, minister spraw zagranicznych Gabrielius Landsbergis z ministrami spraw zagranicznych UE omówili sytuację bezpieczeństwa w Europie Wschodniej oraz opracowywane przez UE wytyczne dot. bezpieczeństwa i obrony.

„Ze względu na agresywną politykę Rosji sytuacja w Europie Wschodniej pozostaje bardzo napięta: Rosja kontynuuje rozmieszczanie uzbrojenia wojskowe przy granicach Ukrainy oraz konflikt militarny na wschodniej Ukrainie, nadal ignoruje prawo międzynarodowe, stawia nowe żądania wobec wspólnoty euroatlantyckiej dot. rzekomo zagrożenia dla bezpieczeństwa Rosji, chociaż zagrożenie dla bezpieczeństwa przede wszystkim powodowane jest ze strony Rosji” – powiedział minister G. Landsbergis. Zdaniem ministra wspólnota euroatlantycka nie powinna ulec szantażowi Rosji czy iść na ustępstwa wobec jej agresywnego zachowania i nierozsądnych żądań.

„Musimy wreszcie wyciągnąć wnioski z historii, że ustępstwa wobec agresywnej polityki tylko zwiększają napięcie i promują jeszcze większą agresję” – powiedział minister.

G. Landsbergis także zwrócił uwagę na znaczenie pogłębienia współpracy UE-NATO w celu zapewnienia skutecznej polityki odstraszania, wzmacniając wschodnią flankę NATO oraz pomagając w budowaniu odporności wschodnich sąsiadów i ich społeczeństwa na zagrożenia zewnętrzne.

Mówiąc o sytuacji bezpieczeństwa na Ukrainie minister zgodził się, że żadne decyzje nie muszą być podejmowane bez Ukrainy. „Naród ukraiński wygrał bitwę o kierunek europejski jeszcze w 2014 roku – oni zapłacili i nadal płacą wysoką cenę za wybór europejski – dlatego nie może zatrzasnąć drzwi przed nimi” – powiedział G. Landsbergis. UE powinna nie tylko zacieśniać współpracę i dialog z Ukrainą w zakresie bezpieczeństwa i obrony, ale także, jeżeli Rosja by się zdecydowała przejść do działań militarnych, powinna być przygotowana do wprowadzenia twardych środków politycznych i gospodarczych.

„W odniesieniu do Białorusi musimy trzymać się uzgodnionej polityki i zasad, unikać wszelkich działań legalizujących reżim A. Łukaszenki czy jego działania, także planowane referendum w sprawie tzw. nowej konstytucji państwa. To referendum – to kolejna jego próba legitymizacji swojej obecności u władzy” – powiedział G. Landsbergis, podkreślając, że nadal należy utrzymywać presję na reżim białoruski, w tym opracowywanie nowych sankcji dot. uwolnienia więźniów politycznych oraz przeprowadzenia nowych demokratycznych i przejrzystych wyborów. 

We wspólnej dyskusji ministrów spraw zagranicznych i obrony UE na temat opracowywanych przez UE wytycznych dot. bezpieczeństwa i obrony, minister G. Landsbergis podkreślił, że dokument Strategicznego Kompasu powinien realistycznie odzwierciedlać aktualny kontekst geopolityczny, wyraźnie identyfikując główne zagrożenia oraz wyzwania, podkreślając znaczenie partnerów transatlantyckich i innych, umożliwiając im uczestnictwa we wspólnych projektach dot. bezpieczeństwa i obrony.